نستوريان ايران چه شدند؟

نستوريان ايران چه شدند؟

مسيحيت در ايران گرچه دايره گستره اي از لحاظ قومي داشته است اما همواره آشوريان به عنوان يك گروه قومي با سابقه ديرينه و پيوسته به تمدن كهن آشور ، به عنوان قديمي ترين گروه قومي مسيحي شناخته مي شوند. گروهي كه بخش عمده ايشان امروزه خود را منتسب به كليساي شرق آشوري مي دانند . اين در حالي است كه در متون تاريخي كمتر نامي از كليساي شرق آشوري برده شده است. به طور كلي در ابتداي ورود مسيحيت به ايران سخن از كليساي ايران به صورت كلي است و در دوره هاي بعد نام كليساي نستوري تا حد زيادي به صورت غالب در متون استفاده مي شود. هر چند امروزه كمتر آشوريي اين مسأله را مي‌پذيرد كه كليساي شرق آشوري ماهيتي يگانه با كليساي نستوري داشته باشد و اغلب آن را يك اشتباه تاريخي مي‌دانند (اطلاع رسانان تحقيق).پرلي نيز بر اين نكته صحه مي‌گذارد و معتقد است اين “ وجه تسمية مناسبي ”براي آشوري هاي ايران نيست(88 : 1350).

اما ريشه هاي تاريخي اين موضوع به اسقف قسطنطنيه يعني نستوريوس ( متوفي به سال 451 م.) باز مي گردد. او كه يكي از شخصيت هاي صاحب نفوذ در كليساهاي شرقي[i] بود با اعلام عقايدش در مسيحيت تحول و شاخه جديدي ايجاد كرد .او عقيده داشت كه مسيح (ع) داراي دو جنبه يا نمود است؛ يكي خدا و ديگري انسان و حضرت مريم(س) مادر انسان است نه مادر خدا (مالرب، 83 :1381). بطن مريم (س) چون زنان ديگر بوده و فرزند او فردي از افراد بشر محسوب مي‌شود كه داراي قدرت روحي بالايي بود ، به طوري كه الوهيت در او ظهور كرد(ناس، 426 : 1348؛ مشكور،185؛1377).

با انتشار و اعلام اين عقايد در ملاء عام، خشم دين مندان برانگيخته شد. بسياري به رد او همت گماردند. آن ها كه معتقد به اين انفصال نبودند و مسيح را داراي ذات يكسان ـ الهي، بشري -مي‌دانستند، در مقابل عقايد نستوريوس به مخالفت پرداختند. با  اوج گرفتن عقايد نستوريوس در شهر اورفا در 431 م استفان امپراطوري روم شرقي به فرمان امپراطور قسطنطنيه براي حل اختلاف خود در شهر افسس شورايي تشكيل دادند. تصميم شورا به بركناري نستوريوس از مقام اسقفي و خروج او از ادسا بود. بعد از اين مسأله پيروان نستوريوس به شدت مورد آزار و اذيت قرار گرفتند و همين مسأله موجبات مهاجرت آن ها  به نواحي شمال غربي ايران شد (حكمت، 346 : 1345).

جز اين در دوران رواج انديشه‌هاي نستوريوس و پيش از آن اكثر ايرانيان در ادسا تعليمات ديني مي‌ديدند. چرا كه در آن زمان، ادسا در مرز ايران و عراق متعلق به ايران بود و خود يكي از مدارس مهم براي ت